kayd's profileQOLKA SUUGAANTA KAYD MAX...BlogLists Tools Help

kayd Mohamed

Interests
GABAYADA OO MAQAL AH GAL QOLKA HOOS KA MUUQDA.

www.suugaantakayd.com

SOO DHAWAADA

WAXA HALKAN KU JIRA GABAYDA OO QORAAL AH, HALKA HOOSE WAA MAQAL:
 
                               DHEGEYSO (LISTEN)

IDIL

Waa gabay u warramay carruurta qurbaha ku dhalatay una sheegaya
sabata iyo dhulkii ay joogi lahaayeen waxa ka taagan (2001).
 
 
Idileey amuur baa dhacdoo aabbo kaa dedane
Arxan malaha Soomaalidaa ehel wadaagtaane
Asaaggaa markay wada dhinteen uurka maad geline
Odayada dhashoodii cunaa oodda noo rogaye
Arrinkoodu waa taagan yahay kama ajoodaane
waa uumanaa xaajadaan kuu alimayaaye
Dayaxaa ilays laga helaa nuurka oogta ahe
Oogada haddii uu ka tago madow ku aafeeye
Xiddigaha iftiimaa marbay aragga muujaane
Afdiinlaha markii laysku riday ololka duulaaya
Eebada markay wada ganeen aana kor u yeedhay
Afarqaadka socodkii ku nimi meel awow degine
Ayaxii markay kala tageen aade meel kale e
Uugaabadii gaaladay weli ag joogaane
Ilmihii kacaayiyo kuwaan orodka rooraynin
Waxa ay ku ababshaan dhallaan aanadii hore e
Alifkii quraankiyo intaan edebta loo sheegin
Abtirsiimadaa kala gurtaa uurka loo dhigiye
Utin buu la korayaa filkaa aarna sugayaaye

Abasadu markay nagu dhacdaan eegay taan degaye
Amxaar iyo hadday kala yihiin Irish iyo Gaana
Eeshiya kuwii degi jiriyo belo aguugaysa
Irbaddaynu kala qaadanaa Urubba kii yaalle
Ingiriiskan aan wada degnaa nama ikbaaraane
Albaabada markay noo fureen noo asxaan fale e
Alle ruux yaqaaniyo ninkii aayadaha diiday
Eedaanka kii yeedhiyiyo gaalka iman waayey
Asluubtiyo sharciga loo dhigay wada ilaashaane
Awrkaaga raro waa qurbaha aadka uu yahaye


Amuurtii haddaan lagu sallidin aradka Soomaali
Ololaha qabiiladu ku dhicin eelka nagu raagay
Ilihii Hargeysiyo Burciyo Awdal madaxeeda
Agagarka Laas qoray Togdheer idhanka Gaaroodi
Afka Ceel berdaaliyo toggaa bad u arooraaya
Aburiin agteediyo Gadhyogol aaggaa Faraweyne
Afmadow ishii Baydhabiyo webiga awleeya
Miduun baad ku soo ababilayd kuna ekaan layde
Ma og tahay Allaa kuu qadaray oolinkaad timiye

Illimaa haddaad joogi leyd odda Cali Aadan
Haddaad adhi ku racdiyo haddaad eyro celinayso
Oo aad ardaa seexatoo edeggu kuu muuqdo
Sidaasaa awowgaa ahaa kuna abuuraaye
Istareex ayaad joogi layd aaya nololeede
Urugaa i qabatoo halkani waa agoonnimo e
Arligii haddaad joogi layd obocda Xaabaale
Uubaale baad degi lahayd ila xidh doogweyne
Aqliyo waxaad taagi layd udub dhexaadkiiye
Alool baad ka soo xeeri layd uufta siigada e
Haddii ay abaaruhu dhacaan omos la daaqaayo
Oo oomanaan lagu jiroo roobku iman waayo
Aroorkiyo waxaad raaci layd awrta dhaanka ahe
Abeesaley biyaa laga cabbaad aayar dhuri layde

Markuu geelu uugabayee odda jebinaayo
Maqashaad ka soo ururinlayd aarankaa diliye
Irmaantaa laguu reebi laa adhaxda jiilaale
Aagaanta kaa kala go'daad unug samayn layde
Asal baad u soo diiri layd wuu udgoon yahaye
Ubbadiyo waxaad dhawri layd eeri kaa jaba e
Idihii dhalaayiyo haddaad adhi la maalaynin
Iniinyaha ayaad beerilayd soo awaal baxa e
Abaqaalka midhihii baxaad aayar jari layde
Arabikhi kolaad quudatoo aale kala jeexdo
Anfaaciga ma weydeen kolaad iibisaa xadhige

Iskuulkiyo haddaan lagugu darin alif la taagaayo
Itaalkaaga waad gadan lahayd aayadaa jira e
Adeegooyinkaad noqon lahayd waa adoo kale e

Ibtilada dhulkeennii jirtaa axan la feentaaye
Iyagoo afkoodii qalalay oonna socon waayey
Adhaxday ku qaadaan rasaas kuna adkeeyaane
Aakeega ay weheshadaan oofta kala gooye
Isirkii walaalaha noqdee oodda wada yaallay
Ololaha qabiil kama hadhaan ab iyo sheegsheege
Isu ure agoontii hadhee aabbahood dilaye
Idaajaa haddii lagu akhriyo Alamtaroo raacda
Adeerow ka joog kuma hakado awrka qooqaniye
Uurkaan ka ooyaa dadkani waa Allawsahale
Alhuumada kuwaa lagu salliday malaha iimaane
Ilxayiigtu way madhanayaan aayaatiin maleh e


Eedaadka Soomaalidiyo urur la'aantooda
Ugaadh bay yihiin meel cid la'a aar ku weeraraye
Ibta qoriga eebada la ganay oohin galabtiiya
Udahooda waa kaa dhurwaa cunay unuunkiiye
Ilbax waxay u haystaan markay ubadka laayaane

Imtixaanka noloshay beryahan la alwanaysaaye
Lama oga ujeedada wakhtiga ururso mooyaane
Ha irkigin adduunyada dhammaan iniba waa cayne

Meeshaan ugbaadiyo lahayn uriyo geed laaca
Abaar lama dugsado meel haddaan ini magoolayne
Abtirsiimo reer hebel markii iniba meel raacday
Naftu orodbay kugu aamintaa kuna itaashaaye
Abris halaqa iyo good intuu oodda miranaayo
Abaanduulihii ciidamada amarka siinaayo
Araaryaale goodiyo maskii aburka saydhaayo
Abees guda ukuli soo baxdiyo uurcadduhu jiifo
Aarkii dabooliyo shabeel ayda miranaayo
Ee uu ugaas talinayee ina ayay joogto
Indheer garatadii laga tegee adhigu faalloodo
Uf la yidhi aqoontii jirtiyo aragti tii fiican
Illinkay ka booddoo midnimo oohow laga waaye
Arooskaa qabiiladu gashee odayga loo guurshay
Ummushaa la sugayaa waxay eegga dhalilayde

Kol haddii dhulkaagii in yari eber ka siinayso
Aflagaaddo joogta ah dagaal arami reebaayo
Amikaarka Ruushkii ka tegey inan yar loo dhiibay
Ufadiyo colaaddii madfaca aydin socon waayey
Intay kugu adaadurin lahayd qolo orgooneysey
Ammaankaaga joog meeshanaa uunku wada yaalle.




 

DHIRBAAXO

WAXA UU GABAYGU KU SAABSAN YAHAY DADKA QABIILKII

DHULKOODA KA SOO SAARAY EE QURBAHA HADANA KA WADA.

 

Dhayal looma tiriyoo murtidu dhaxal gal weeyaane

Dhuuntiyo hadday kuu fadhido laabta dhinaceeda

Ruuxay ku dhalataa hurdada wuu ku dhididaaye

Nin waliba halkay kaga dhacduu kaga dhawaaqaaye

Waataan dhanbaalkii murtida dhawr ku soo diraye

Dhaantada ninkii garanayaa dheesha haw tumo e

Dhoolkii hillaaciyo markay heego dhibic keento

Nin uun baa ka dhaansada intuu dhiisha buuxsado e

Ma dhadhamiyo ruux kale haddaan roob ku soo dhicine

Nin dhunkaal u oomani ma cuno dhaylo iyo soore

Dhawaaqayga wuu garanayaa ruuxa dhiiglihiye

 

Dhirbaaxada sokeeyaha markii laysu wada dhiibay

Dhababaca la roorkii markii dhinacba qaar aaday

Dhulshisheeye soo gaadh ninkii dhawr habben qadaye

Isagiyo dhashiishii markii dhinaca loo seexshay

Dhuuniga la quutiyo anfaco dheriga loo saaray

 

Dhaansaday calooshii intuu dhiico faras yeeshay

Dhaawaca halkii qoomanayd nabaradii dhoobay

Dheecaanku soo galay farii dhaqax la moodaayey

Dhudhumada qalloocsamay jilbaha dhaashi kala daalay

Dhabannada dalooshamay wejigu soo dhalaal celiyey

Dhoobada dagaalkii ninkii dhiigga laga maydhay

Dhawdii rasaastii ninkay dhego barjaysiisay

Dhawdhawlahii soo fakaday dhaanka muu furine

Soo dhigay ninkii dhimanayee gaalku dhaydhayey

 

Muu dhugan dhibtii soo martiyo dhoofka uu yimiye

Dhididkii markuu tiray hadduu dhararaqleeyaaye

Dhalanteedka soo maray ma oga dhalashadiisiiye

Dhaleecada adduunyada ma garan dhoorka loo sudhaye

Dhoohane waxii soo qabsaday dhaaf ismuu odhanne

 

Muu dhugan dhibtii soo martiyo dhabaqla roorkiiye

Dhiillada halkuu kaga yimee dhamacdu duuleysey

Dhankiisuu ka sii ololiyaa dhagar ku faanaaye

Ka dhaqaaq asaaggii intuu dhurayo reer reere

Waa dhabanahays xaajaduu weli dhamooqaaye

Dhufayskii ka muu bixin halkuu dhawr ku soo jiraye

Dhiriqdii qabiilkiyo ma hadhin haybta loo dhaxaye

 

Dhururida intay ururiyaan dhawrto lagu siiyey

Dhinacooda soo gade hubkiyo dhawle qorigiiye

Dhegahoodu way jecelyihiin dhiilladii timiye

Soomaalaay dhashaadii cuntoo dhuuxde ubadkiiye

Dhurwaagiyo waxaa dabagashaan dhawr ninkii dilaye

Dhibiiqiyo waxaad weheshataan dhoobley shilintiiye

Laga dhacan adduunyada halkaa dhiriq jafaysaane

Dhaqayada ninkii godol yidhaa dhiil ma buuxsado e

Dhaqan xumo ninkii tirinayey kula dhawaaqdaaye

Dhiidhii hadday moodayaan waa dhab taan idhiye

Nin dhadhaab u sheekaynayoo dhagax u heesaaya

Dhegaa laga furaysataan ahoo cidiba dhaadayne

Dhoorkaa idaaloo wakhtigu wayska dhalanteede

Ku dhadhabada qabiilada illayn kama dhergaysaane

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ANSHAX


Waxa ay maansadani ku saabsan tahay markii lala dagaalamaayey taliskii
dawladdii Siyaad Barre waxaanay soo baxday 1991kii.

Murtiyahay afkaygiyo
Uurkiyo calooshiyo
Obocdayda soo dhaaf
Soo jebi albaabada
Irridana ka soo bood

Uunkaan la noolahay
Halka eeshu taalliyo
U astee dhibaatada
Urugada i haysiyo
Uurkutaalladaan qabo
Nafta aynigeed go'ay
Araggayga liitiyo
Ilma qubashdaydiyo
Ummal tiica socodkiyo
Amakaagga nololeed
Agihii Hargeysiyo
Burco oollinkeediyo
Arabsiyo ha gaadhee
Araryahay ka faallood
Ereygaa ku sheekee
Ehelkayga gaadhsii
Oo wada ogeysii

Ninka aarsanaayee
Arligiisa daafaca
Kula oogan hawlaha
Ab halkuu lahaan jirey
Lagu diray aboorkiyo
Abriskii Siyaadiyo
Awrkiraalahiisii
Isagoo asaagaya
Haddii uu ordaayoo
Oon iyo harraad qabo
Anfacii hadhuudh yahay
Haddii awrta loo raro
Arbaciyo khamiisiyo
Kala garan ayaamaa
Inaan wada ogsoonoo
Arxankii walaalnimo
Oogada jidhkaygiyo
Damqanaayo uurkuna
Arar yahay ka faallood
Eraygaa ku sheekee
Ehelkayga gaadhsii
Oo wada ogeysii

Aar waxad ku leedahay
Ilmihii koraayiyo
Haddii ooridaadii
Aaggii dagaalkiyo
Eedaadayaan hawad
Waxa aafo kaa badan
Oo kaa amuur culus
Amma kaa itaal daran
Ololkii cadaabtiyo
Aakhiro ha joogtee
Ifka kaaga hawl badan
Kuwa soo ordaayee
Adigoo agtoodiyo
Xamar oogadeediyo
Iimey dagaal gelin
Isu uubateeyee
Isha ceel berdaaliyo
Lagau jaray afmeerkee
Uus miirad koodii
Bahaluhu amleeyeen
Idhankiina buuxsamay

Anaa soo abraaroo
Sida eeri dhabankii
Alanbaqa ka duuloo
Meel aan awow iyo
Isir iyo walaaliyo
Weli aabbo raad dhigin
Orodkii ku gaadhaye

Haddii aad arooriyo
Iftiinkii dharaarnimo
Isniin aydun joogtaan
Annagan alleyliyo
Axad baa na dhaaftoo
Waa kala adduunyee
Idil waxaad ku leedahay
Uu gaabadii hore
Raggii oogsadaan ahay
Afarqaadka socodkii
Kuwii aradka gaalada
Ku ekeeyey baan ahay
Inaan ahay addoonoo
Nin Ameerikaaniyo
Afrikaanka kii dhacay
U adeego ruux kale
Arar yahay ka faallood
Ereygaa ku sheekee
Ehelkayga gaadhsii
Oo wada ogeysii

Astur waxaad ku leedahay
Ubadkiyo carruurtii
Orgomaa ka soo diday
Edebtiyo xishoodkii
Anshaxoodu waa halis
Inay ooyayaanoo
Amakaagsanyiinoo
Eddo ruux tidhaahdiyo
Maqan tahay ayaydood
Arar yahay ka faallod
Ereygaa ku sheekee
Ehelkayga gaadhsii
Oo wada ogeysii

Amran waxaad tidhaahaa
Haddii aabbahaa go'ay
Hooyadaa agoon tahay
Aqalkii lagaa riday
Adimadu ku daaleen
Amikaarka guuxiyo
Aakeega weheshoo
Wuxuu eebbe kuu qoray
Ninna oolinmaayee
Adigiyo ayaankaa

Wakhtigaa amuurtiyo
Absiyo dhibaatada
Aafaadka nololeed
Ololaha dagaalkiyo
Nagu riday alhuuntee
Dadka oolinkood go'ay
Iyo oodda wada taal
Inay aayo daranyiin
Abtirsiimo hoosiyo
Edegedeg ma diidaan
Odayadu sidoodaba
Arrin kuma heshiiyaan

Arar yahay ka faallood
Ereygaa ku sheekee
Ehelkayga gaadhsii
Oo wada ogeysii

Wakhtiyahaw abaartiyo
Ubaxaaga kala daa
Ufa yahay habaaskiyo
Urta roobka kala daa
Umul yahay xanuunkiyo
Kala daa illawshaha
Allahayaw afweyniyo
Ummaddaada kala daa

Unkay oo ka dheelmaday
Hadaba ila xidh doogliyo
Idhankiyo tigaaddii
Ku ekeeyey maansada
Anbaqaaday jiiftada
Aarkii ciyaayow
Sow aaran maad helin
Ajadii la miiraay
Uf miyaan ku leeyahay
Ergadii la keenaay
Miyaan oodda kaa rogay
Abriskii gudaayow
Ushi sow kumay dilin
Utintii la reebaay
Ninkii uurka ii dabay
Eebada markuu ganay
Sow oofta may jarin
Eexada qabiilnimo
Ka awoodda moodow
Sow iil kumay dhigin
Oogtaan shidaayee
Ololkeeda daaraay
Soomaali ururtiyo
Anbad kaan sugaayee
Waa maxay abeesada
Ilmaheeda wadataa
Iyo ayda lay galay

Ubadii la buux shaay
Aagaanka foorora
Aqalbaa wadaagtaan
Ninka aan irmaantiyo
Idahaan dhaqaayiyo
Ubireeyey awrkow
Sawdigan adeeryada
Shimbirii ugaadhsaday
Ee uurcastii diley
Omos yahow harraaddani
Ilka yahaw cadaawee
Ruuxii abaal gala
Axankiisa feentaa
Ibleys yahaw la soo diray
Ashahaadan mayside
Aakhiro xaggeed tegi














 
 
 
 
 
 

GABBALDAYE

Waxa uu ku saabsan yahay gabaygani madaxnimo jacaylka, qabyaaladda iyo sinnaan la’aanta sida takoorka Gabooyaha
ama Midgaha dadka loo yaqaan (1993)

Xaajada gondaha kaaga maran kuna gujaynaysa
Gocashada xanuunkiyo halkii gabay la ooyaysa
Geeraaradaa lagu sabaa guuxa aan hadhine
Anigoo guntiga lay xidhoo gabana oo liita
Geeloo arooriyo anoon ceelalyada gaadhin
Gurigiyo ardaagiyo anoo gudaha meeraysta
Gole laga cayaariyo anoon gabay ku dhaantaynin
Anigoo goshii hooyaday gama'lay seexsho
Gorofkiyo hadhuubkiyo anoon gudinta lay dhiibin
Geediga hayaanka ah anoo gurada lay saaro
Gobanimo la qaatiyo anoon garan wixii jooga
Lixdankii raggii ii gurmaday in gargaaraayey
Gacan baan u dirayaa ninkii guday xilkiiseeye
Soddoon guuro iyo waa guyaal gooshkan maanta ahe
Gogoshii kuwii baa fadhiya geedka loo dhigaye
Gaashaan la ciir baa na wada taniyo goortiiye
Gadhcaddaa haddii aad ahayd maanta waa gabaxe
Gahaydhkii magool saarayaan gawsku qabanayne
Gacayradu dhanaan maleh haddaad goyso duhurkiiye
Gocondhadu xanuun maleh intay geed ka lulataaye
Waxa guunyo loo sahamiyaa guriga daaqroone
Kama guro dadkeennii ninkii garasho dheeraaye
qofk kastaa marbuu hawlgabaa sharafna gaadhaaye
Oo uu gudoonshaa nin kale kii gadaal yimi
Anigiyo gankaygaba la diid inay guddoonshaane
Gafanahu wuxuu iiga lulan madaxa guudkiisa
Gabaarayda igu yaaciyee garabcas ii keenay
Ama ganafka lay yuururee layna gadanaayo
Gabbal daye wuxuu iga rabaan garan aqoon waayey !

Gole sare ninkii laga dhigee shicibku gaadhsiiyo
Goortii la doortiyo hadday gudubto taariikhdu
Gashi naguma yeeshee hadduu godob la meeraayo
Anaa lay golleeyahay war xumo beesha gelinaayo
Gurmadaay ka soo kaca tolkii galaw ku heesaayo
Garaadkii la diidyeey intaa gini la dhiibaayo
Garri laysu tumayee mid kale daba guclaynaayo
Waxa meesha lagu gaadayee looga go'i waayey
Ee geeska loo fiiqayaan garan aqoon waayey !

Goofaadhtan hoosiyo wixii hore innoo gaadhay
Amma geel la kala qaadi jirey gulufna raacaayey
Guri kii yagleelaba mid kale gurayey ooddiisa
Galka laga cabaayiyo biyaha maalku geli waayey
Gashi laysku yeeshiyo haddii talo gawaanraacdo
Garta Ina Sanweynaa yaqiin garashadeediiye
Goortaa la dhaafyoo adduun gelinba waa cayne
Immikaa waxii laysku galay gaalku naqayaaye
Guddoonshaha ayey wada rabaan loona go'ayaaye
Maantay gudoodiga ku tahay meel la garanayne

Haddii geesigii idin hor kaca gees la qaban waayo
Gaar loo tilmaamoo mid kale gawska dhiganaayo
Gujiyaay la leeyahay qabiil maaha gacalkaaye
Gacan laysu dhiibiyo hadday garasho kaa duusho
Go'a laysu tuuroo wanaag xadhigga loo gooyo
Garawshiiyahaa lagu socdaa lays af garan waayo
Adaa gabay inaad dawladnimo gaadho weligaaye
Gedaankay ka lulataa xornimo mana gargaartaane
Geyigoo samaadiyo ha filin guurti nabadeede

Gar la sheegoo gaagaabsi qolo geedka laga baano
Garoon lagu faqaayiyo xigaal garab is moodaaya
Oo kala go'aayoo hadana gees ku diriraaya
Ummaad garashadeedii luntoo gaabs talinaayo
Oday guraca taagiyo qabiil gadayo maankooda
Waxa goosan lagu doonayee gebi innoo diiday
gunnadaa la kala boobayee lasu garan waayey
Ee loo galaayuusayaan garan aqoon waayey !

Gabooyaha kuwaa ula baxdaan gacal ma moodaane
Garoon lagama soo qodin kuwaa gees u erideene
Garabrarato weeyaan nimaan guri u oodnayne
Guunyadu dhaqmaad male haddaan geedo loo heline
Gooddiga la daaqiyo markii geliga loo diiday
Waa inuu gantaalaha ridaa mulaca gaadaaye
Golfafaha ma deyn karo nimay gaajo dubataaye
Garanuugta cawshiyo hadduu goodir qalanaayo
Gorayada haddii uu eryado uma garawdaane
Gudimada ninkaa kuu tumee gaabsha timahaaga
Amma garac neef marinayee ganaca aad siiso
Gudis lama amaanine hablaha gooya hilibkooda
Girgiraha hadduu kuu xidhxidho waanad garanayne
Ima gayo ma guursado haddii laysu wada guuxay
Garaadkiinnu wuu fooraraa garanamaysaane
Gumeysigu kumuu badin waxaad yeeshay gobolkaaye
Adigiyo ninkaa kula gudboon nabarna gaadhsiisay
Gaar midab ah ruuxii leh baa lagu garbeeyaaye
Gabbal lagu tilmaamiyo haddii goobo lagu sheegay
Adiguba galaal baad qabtaa guudka oogada e
Adduunyada haddaad geli lahayd gaanka lagu noolyey
Garab shiilin gawaha la dhamo gol iyo laab raacda
Gasiin adi lagu doorayoo gooni loo kariyey
Gogoshaada may kala wadheen gaari loo diraye
Isna lama guhaadsheen intoo gooni loo diro e
Gommod lagu harraadiyo lafaa lama guddoonsheene
Gabno looma dhiijeen hashaan godolka qaadayne
Adigaa garaadada xidhee Guulle muu odhane
Garays waxaan u saaree nin kale gun ugu sheegaayo
Amma gob iyo faankeed yahaan garan aqoon waayey !

Markii dunida gaar loo dhigee Guulle kor u taagay
Gabaahiira waa tii ahayd gebi ahaanteede
Markii Aadan guudkeeda yimi Xaawa laga gooye
Tarankii iswada gaadhayee kala gaboobaayey
Tiro laguma soo guurin karo taniyo goortaase
Guuleed Warfaa iyo haddaad Geydhe marinayso
Guutaale waa laga tegee Carabta gaadhsiiso
Garooc baad ka sheegtee ma tirin guutadii hore e
Ummadii gaboobiyo kuwaa dunida guud jooga
Giddigood walaalaa tihiin gaanka aadmiga e
Gaalkaad sinaydeen ma ogid goobta uu dego
Gubadkii adaa baadhayee guure lagu dhaafe

Abtirsiimadaa kala gurtaan gubasho weeyaane
giraantaa wakhtiga soo martee dib u geddoomaysa
Soomaalidaa garan taqaan geesta loo wado e
Waxaan hayb u sii gocanayee una god raacaayo
Ee gaamurkii ugu abtirin Guba la soo dhaafye
Gooryaanle ii noqonayaan garan aqoon waayey !

Inta lays gilgilayee madfaca laysu gelinaayo
Ee maamulkii loo guntaday guudka sare joogey
Waa kaa dhulkeenni galbaday xaalufkii gudhaye
Galoolkiyo maraagii haddii xididka loo gooyey
Oo aad gammuurteen dhirtii lana garaacaayo
Gabbood lama fadhiistoo dhulkii gelengel weeyaane
Gorofkiyo tigaaddii halkii geelu miranaayey
Gaashan dhiggaad ururiseen gaadhi marinaayo
Gawaantaa u oodaan nafluhu kuma guyeystaane
Gosha midhaha lagu soo ridiyo xabagta gaagaaban
Geel jire ma haybsado wuxuu gurayey hoobaan
Gooshiyo libaaxii sidii gorayga loo waayey
Guunyana inay kaa baxdaad galabta joogtaane
Geed uu fadhiistiyo markuu laanta geli waayey
Gorgorkii wuxuu kaaga tegey gaajo iyo oone

Kiiniya ugaadhii gashay doollar gurayaane
Gollidaa la dhaqayaa adaa gaabshay noloshiiye
Gabannada kacaayiyo kuwaa goor la dhali doono
Giriyaad ninkii uga tegow waa garoon madhan e
Gobblan talo adduunyooy maxaa gabay laguu sheegay.







 
 

HORMO WADE

 

Waxa uu gabaygan ku saabsan yahay dhaqanka Soomaalida

ee aan isbedelin amma aan la jaan qaadin ummadaha kale,

waxaana ka mid ah noloshii miyaga ee ku dhisnayd dhaqankii hore

oo hadda ay ummaddu rabto in ay dawlad ku dhisaan.Madax dhaqameedyada

oo adduunku ka tegey laakiin soomalidu weli daba socoto.

 

Habka gabay higgaaddiyo naxwaha hilinka loo xaadhay

Nin waliba halkuu maaggan yahay wuu hummaajiyiye

Horaan kuugu sheegee murtida waa ka huruddaane

Intuu haraggu nool yahay maalaa igama hooydaane

Markaan hoyga aakhiro galaa ka hadli doontaane

Kamaad helin halkaan kula mariyo hadaladaydiiye

Hog daloola haadaan la qoday hul iyo meel jeexan

Haadaaqda waataan ka digey hoosta loo galaye

Adduunyadu hayaan bay ku jiri waana la hubaaye

Halkii uun ma taagnee wakhtigu waa hadhkoo kale e

Halkaad caawa joogtaa mid kale soo higsanayaaye

Soomaalaay habeen baad tahoo maad hanbaabirine

Adaa heetinaayee nin kale hiirta kaa durugye

Nin habaas butaystaan ahoo hawd dhex yuurura e

Hawadaa la marayaa anoo hooska jiifsada e

Hakashada waxaa kuugu wacan hor u kac kuu diiday

Amma hoos innoo dhigay malaa hadiba maysaane

Balaan kuu higgaadshee mar kale hooya taladayda

 

Hormo wade dadkoo hal iyo mida hayb u kala sooce

Boqor haarrinaayiyo Suldaan soo hor kaca beesha

Shaydaan hunduudiyo Garaad kama hawootaane

Ninka hadhaca loo xaadhayaa waa habkii tegeye

Adduunyadu horay uga martoo waa hayaan socode

Horaa looga jiitee adaa haysta weligaaye

Sawdigan Habtii weli ku jira hore wixii joogey

Illayn waa hantaaqada wakhtiga hoos innoo dhigaye

Bal inay habaar tahay maxaa looga hadhi waayey?

 

Habka dawlad lagu maamulaa lagu heshiiyaaye

Hurdankii sokeeyaha markay habar la yeedhayso

Odayaasha hootada la koray hadal ka dhawrayso

Iyagoo harraadkii melmeley haro biyii laacday

Oo aan hadhuudh iyo bariis hoyga lagu sheegin

Hubka laba dhacaayiyo rasaas holac ka duulaayo

Hoobiyaha ninkii soo rogaa waw habeen dhalade

Iyana waa hantaaqada wakhtiga hoos innoo dhigaye

Bal inay habaar tahay maxaa looga hadhi waayey?

 

Dagaal huriye haybtuu noqdiyo haanka lagu sheego

Halyey buu u yahay reerka dhalay kun hagoogtaane

Haawiya hadduu gala yidhaa waa hinqanayaane

Ma hubsado hacoogii qabiil soo hoggaan baraye

Isagoo halaag iyo ku wada hawker iyo dhiillo

Hoorrigu ninkiisii u kacay waw halgamayaaye

Hareeraha waxay uga socdaan hiilla ugu deeqi

Ee ay u wada heeggan tahay waa hoggaanshaha e

Iyana waa hantaaqada wakhtiga hoos innoo dhigaye

Bal inay habaar tahay maxaa looga hadhi waayey?

 

Hoolifloow libaax iyo shabeel soo hunduda kaynta

Bahalaha hadaafiyo kuway shiishu qarinayso

Haylaha mid kuu gala maskiyo hararka qaar jiifa

Hurgumada abeeskiyo intuu halaqu kaa laayey

Amma uu harraad dilay markuu hawd ku macaluulay

Haddii aan hareer dhigo intii hanaqa aad goysey

Amma hanaddo kaa tegey adaa hoos u gawracaye

Iyagaa hubaashii ka badan tan iyo Haabiile

Hilbahiinna cuna uumiyuhu idinku haasawye

Iyana waa hantaaqada wakhtiga hoos innoo dhigaye

Bal inay habaar tahay maxaa looga hadhi waayey?

 

Hinqashada qaxoontiga markay kala huleelayso

Haweenkiyo carruurtii markuu hugun ka yeedhaayo

Hooyadu baroortii markay hoogay kor u yeedho

Ee ay hengelihii caddaa hayle wada qaaddo

Haad soo gableeyiyo dhurwaa hilibka uu feento

Ayaa heello wiirsiga mid kale soo halaanhaliye

Huuhuuda faankiyo markuu habacu faanaayo

Oo hebel anaa dilay mid kale ku hindiwaasaayo

Haasaawahaa laga guraa lagu habsaamaaye

Iyana waa hantaaqada wakhtiga hoos innoo dhigaye

Bal inay habaar tahay maxaa looga hadhi waayey?

 

Hanti iyo dhaqmaad xoolihii hibo laguu siiyey

Haldhaagiyo biciidkii kuwii hawdka miranaayey

Kaymaha hadoodilan kuwii hadhaca joogjoogey

Hariiryaalihii goodirkii hoobte deeradiye

Haaruun faciisaa rogmaday heeliyaan dhalanne

Holholkii kamaad jarin midkay heertay qodaxdiiye

Hurunshaha baxaayiyo markuu holacu soo gaadhay

Dhulka haawanaayiyo dhirtaa cidi hanbaynaynin

Ma hadhsado hadhaagii baxsaday habar dugaaggiiye

Haarriye ugaadhii markay halasa jiidheene

Hunguuftiga ka oogsade markaa harag u tuurteene

Haankaa u goyseen naflii waana haayiraye

Ka huleel hayiin iyo dayiin hud iyo ceelkiiye

Iyana waa hantaaqada wakhtiga hoos innoo dhigaye

Bal inay habaar tahay maxaa looga hadhi waayey?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

QALALAASE

 
Qalalaase joogiyo
Qiiqiyo wareerkiyo
Qaxarkaa daweeyoo
Qaabkay u socotiyo
Qisadeennu yaab lehe
Qubuuraha maxaa jira?

Kolka lays qanjaafee
Tani kala qaxaysee
Qarfe laysu jiifsado
Quudkii la waayee
Qaadiro hamaansiga
Qadoodiga ku seexdaan
Qori kii cuskanayee
Qaadi waayey laafyaha
Laga qaxo nin litee
Quban yahay dadweynii
Qunyar joogsan waayoo
Qoollaali socodkii
Qamuunyaysi daymada
Qabqablaha u soo baxa
Qaraxiyo hubsiiyee
Qaybinaaya ololkaa
Loo wada qushuucaa
Qalloocay wadaagaan
Isma qabato weeyaan.

Ma qatoobo ruuxii
Ku quraacday dhaydoo
Marka lays qalaayey
Isu qayshataayoo
Qorigiyo rasaastay
Isu qaadataayoo
Marka qawdu yeedhaa
Rag qadaynayaayoo
Qosol raaciyaanoo
Marka qoonsimaad dhaco
Quduraaba joogtoo
Qilaafaad markuu jiro
Ninba qolo ku toosyoo
Quruumii wixii jirey
Qaantii la kala galay
Kama quusto reerkii
Qaalmii la kala dhacay
Laga qaaday geeloo
Qabqab dhaafa mooyee
Nabad lagu ma qooqee
Waa maxay qasuubadu?

Qawaaniinta aadmigu
Maba qabanayaanoo
Nin qabiil ku faanoo
Ka hadlaaya qaaxad
Qabqableeya mooyee
Qunyar socod la diidyoo
Qaraxaad ku nooshayee
Miyaad qaran u dhawdahay ?
Sawdigan is kala qubay
U quturay xigaalkaa
Qoqobaha ku kala jira
Qabiilkii wax kuu yahay
Quruumaa adduunyada
Qorraxdaa la marayaa
Qayrkaa la beretemi?

Maxay quruxi kuu tahay ?
Ubadkaaga qaawani
Qadhqadhyada habeenkii
Qayd laguma seexdoo
Qolqol laguma dheeloo
Qashinkii la tuuriyo
Qodaxdaa mudaysoo
Qarshadaa ku jabiseen
Qoobkay wareentaye

Qosol maadigaa kara ?
Ado qalay walaalkaa
Qoyskii aqoon yahay
Qatan tahay carruurtii
Qormaday hadhsanayeen
Lagu qubay madaafiic
Qudhacii hadhsanayaan
Qandho ay u dheertahay
Illayn quduro yaab leh

Miyaad qiimo leedahay?
Qallashay dhirtaadii
Qod dhacaaya mooyee
Miyaa qori ku beertaan
Qararida ayaa jaray
Ma qonbobay galoolkii
Qawlkii miyuu baxay
In uu qiiqo mooyee

Maxaad ula qabweyn tahay?
Adoo qiiqa soo shiday
maantana qaxoontiya
Qormadaada soo gubay
Qarni hore wixii jirey
Qoloqolo ogsoonoo
Qaar qaar la kala yahay
Sawdigan qamaamka ah
Qarafaysanaayee
Quruumii adduunyadu
Qaxwahii inoo shubay
Halkaad qodi lahayd beer
Qarahiyo hadhuudhkii
Quudkii ka falilayd
Quwad waxaad u leedahay
Qormo xuuxa kula dega
Qabiil kula wadaagine

Dhulka qaaradaa jira
Qoloqolo markay tahay
Qoqobaynnu leenoo
Qaybteennu waa mide
Sawkaa qindhicilkii
kugu soo qamaamee
qarka soo jafaayee
Kugu qubay madaafiic
Hablahaaga qaysaday

Haddii aan isqalanoo
Qabiil dhaafi weydaan
Wallee qoomamaa xigi
Qoon kale ayaa degi
Qaadanaaya taan ogey.





 

DHURDE

ASTAAMAHA QABIILISTAHA

SUUGAANTU WAA DHIBIC
DHOOL KUGU HIILLAACOO
RUUXAY KU DHALATAA
DHAFOORADU KU DAALOO
DHINACYADA HABEENKII
DHAB U SEEXANMAAYEE
ADDUUNYADU DHIB WEEYEE
DHALANTEEDKA WAAYAHA

NIN QABIIL KU DHAATOO

DHAMAY CAANAHEEDII
DHAKAFAARKA HAWLAHA
WAA TAAD U DHALATEE
DHURDE WELI MA KULANTEEN?
FAALLADA DHEXTAALKA LE
MARKUU DHINACA KAA GALO
KUGU SOO DHAWAADE
DHALASHADA WADAAGTAAN
DHIIGGAAGA SHEEGTE
DHAXALKIISA KUU QORO
MALLA DHAYGAGTAAYOO
DHABANNADU MA DAALAAN
MISE DHOOBADUU QODAY
DHIRIQDIYO WARKIISAA
ADIGUNA LA DHUUGTAA
DHABAQAAD LA GURATAA

LAMA DHUUNTO SHEEKOO
XIDIDA DHEXDOODIYO
DHIIGGAY WADAAN BAA
QOLO AY DHEX JIIFTAA
MARKUU REER DHARKAYNIYO
ILMA DHUUX GALOOLIYO
KALA DHIGAYO QOYSYADA
DHUXULUHU CIDDUU YAHAY
KA HADLAAYO DHIIDHII
NIN DHUNKAAL U OOMANI
KU DHAWAA HALKIISEE
MAKA DHAWRATAAYOO
DHAQAAQ MAYSKU DAYDAA?
MISE DHICIRTA UU SHIDAY
KU DHAMOOQAY WAABAY
DHADHAMADA MA DIIDIDE
ADNA WAAD LA DHUUQDAA
DHEGAHAA WAR DOONOO
DHOOSHAAD CADDAYSAA
DHIKH DHIKH BAAD U CELISAA?

MARKUU FAANKA DHAAR BADAN
KU DHEXTAALO SHEEKADA
SOOMAALI KALA DHIGO
KA U DHEERNA UU YAHAY
INTA KALE DHUL JIIFIYO
DHAMAYS AAN HABEEN KICIN
KU TILMAAMO DHOOBADA
MAKA DHABABACAYSAA
DUKUSAAD MA SOCOTAA?
MISE WAAD U DHAWDOO
DHINACII QABIILKIYO
DHALASHAAD OGSOONTOO
ADIGUNA MA DHAANTIDE
DHOOJAARTU UU QUBAY
DHINACAAD U QABATAA
DHOSOGGIYO WUXUU WADAO
ADNA WAAD LA DHURANTAA
SHEEKADA LA DHUUXDAA?

KAFTAN LAYSKU DHIIDHIYO
RUNTU AY KA DHEER TAHAY
MARKA LAYSUU DHIIBEE
GEELII LA DHICI JIREY
ANNAGAA DHAMAYNOO
CUDUD DHAABAN BAAN AHAY
DHIMASHADU NAMAY HELIN
IYO DHOOBI BAAN DILEY
DHUDI YARAD KAMAAN BIXIN
BIYIHII DHANAANAA
AJADII LA DHURI JIREY
DHAANKAYGA MOOYEE
DHEGLEY RUUX KAMUU DARIN
DHIIDHIIDA KUU WADO
MIYAAD DHOLOTANKIISIYO
DHAGARTII HORUU GALAY
AMA KUU DHALEECAYN
DHOGORTAADU DIIDDAA?
MISE HADALKA TUU DHIMAY
IYO DHARARAQDIISAAD
ADIGUNA DHAMMAYSAA
NACAM UGU DHAWAAQDAA?


MARKA LAYS DHIRBAAXEE
DHIMASHADA SOKEEYAA
SOOMAALI DHIILLIYO
DHAGAX TUURKU UU JIRO
DHIIGGII WALAALNIMO
LAGU DHAASHANAAYEE
DHIRTU AY ILMAYSEE
DHADDIGIYO HAWEEENKII
DHIXIRKII KA SIIBAAN
MAYDKII DURWAA CUNO
DHABBAA LOO HADLAAYOO
RUNTA LAMA DHADHAABEE
DHIMASHADA ASAAGGII
IYO DHAAWACUU TIRIN
DHIBTA WUU OGSOONYOO
DHMACDII HURAYSUU
DHUXULAHA KU TUURAA
DHURANKIYO SIDUU RABO
DHURDE FAALLADIISII
DHAB MIYAAD U DIIDDAA
MURAN BAAD U DHIIBTAA?
MISE WAAD LA DHUUXDAA
SHEEKADA MIDUU DHIMAY
AMMA DHAAFAY BAAD ODHAN?

DHINACAY U SOCOTIYO
MA DHADHAMISAY MAANSADA
DURDE WAAN TILMAAMEE
ADIGUNA IS DHAWROO
MIISAANKA DHINACIYO
DHANKEE BAAD KA TAALLAA?
MA KU DHAADATAA QOLO?
MIYAAD DHEGA DHEGAYSAA?
DHUUXEEDA LEEFTAA?
MA KA DHIIJISAA DACAR?

MA KU DHAASHATAA REER?

INTA AAN DHALIIL IDHI

HADDAY KULA DHANAAN TAHAY

DHAQ MIYAAD IS LEEDAHAY?

DHAQAN XUMO DARAADDEED
DHULKA QODAX AYAA TAAL
DHAWDHAWLE REER WADA
IYO DHIRRI GELIYAA
DHUUN GAAB WATAA JIRA
ISMA DHAANTO SHEEKADA
KANAA REER DHINBIILIYO
KII REER DHARAARIYO
DHAREERKII QABIILADU
KA DHACAAYO BAA BADAN
ALL DHUXUN KU REEBIYO
ODAY DHAARANAAYOO
DHIMASHADA KA YAABAYN
DHALLINYARO DAGAALIYO
U DHISAAYA TII HORE
SIDA DHIIG SOKEEYIYO
DHAGAR LOOGU MAYDHOO
NA DHIBAAYA BAA BADAN

DHAMAC RAAGTEY WEEYAAN

DHAWAAQII WANAAGSANI

DHEGADOODU DIIDOO

KAMA DHAADHACAAYEE

MAANIGAA DHADHAABIYO

DHAGAX TUUJINAAYOO

DHUUXAAYA MEEL MADHAN

DHIDAARKII SALAADDII

DHARAQDHOON LA SOO KACAY

GOORTUU DHARAARSADAY

RAG KA DHIGAN AYAA JIRA

DHOOHANE SIDUU QABO

DHIKILAHA BIYAA QUBAY

DHINACYADU DALOOLAAN

KUWA DHAAMINAAYOO

U DHARDHAARAYAA BADAN

DHAQANOW BA’A WEEYAAN



DALMAR

Maansadani waxay ku saabsan tahay qurbaha iyo halkgankii lagu riday dawladdii Siyaad Barre waxaanay ahayd sannadkii 1990.

Inkastoon dabuub gabay
Hadallada dahsoonee
Damaqiyo xanuunka leh
Iska diiday waa hore
Maansada dareenka ah
Hadba ducaducayniyo
Daandaansi badanaa
Afka lama daboolee
Debno ooman baa jira
Maskaxduna ma daashee
Hadal ducasho badanaa
Deeleyda heestuna
Dawankeedu dheeraa

Anigoo doc jiifoo
Dermadii la ii dhigay
Darafkeeda dhaafayn
Sow daadah may odhan
Oo dibedda soo baro
Miyaan dalandal socodkii
Dudadii ma joogine
Weli duulayaayoo
Durkiyoo tallaabada
Dacalkii adduunkiyo
Dabadiisa aan imi
Dalmar weeye magacay
Anigiyo da'daydaba
Maa laa Daayinkaa baday
Kala daadsanaantiyo
Debedaha warggee
Dalqalaad wanaag ma leh
Derejiyo sarrayn ma leh
Deris iyo xigaal ma leh
Dugsi iyo gabbood ma leh
Ninka dani ka haysow
Adigiyo damiirkaa
Debed joogga yeelkaa
Carab dirashadeediyo
Dafiraadda yeelkaa
Gaal kuu darraadiyo
Digsi maydhka yeelkaa
Ducadiyo samaantana
Wuxuu Daayin yeeliyo
Wuxuu diido yeelkeen
Inagaa danteeniyo
Garan weyney dawgee

U darsaday dhulkaygii
Waxaan tebey daruurii
Dusha iga hadhayn jirey
Iyo diillintii Gurey
Dabshidkii hadduu galo
Dogboyada ma tuurroo
Lama oga diraaciyo
Dayr iyo xagaayoo
Dardhad weeye meeshani
Ma deggani ma duulani
Tolow daalku waa maxay?
Ma dillani manaan dagan
Duuga weeye xaajadu
Nin dabayshadaan ahay

Anigiyo dirkayguba
Dawrsiga shisheeyaha
Kuwa door bidaan nahay
Dabagiije waa kuma ?
Hooyadii dagaal geli
Isna doonni soo raac
Anigaa ka sii daran
Damac wuxuu i leeyahay
Doqonyahaw qurbaha joog
Anna diiday maan odhan
Isagiyo dareenbaa

Dacwadoodi joogtaa

Doodiina noo furan

Diintii Islaamkiyo
Dhaqankii diciifyoo
Afkii hooyo duugaw
Dibna looma qaban karo
Labadii isdoortee
Isu doonanayd iyo
Laba deris ahayd
Laba daarad wada tiil
Dahabiyo dhasheedii
Kala dide dadweynii
Markuu dulinku soo baxay

Dooxii Hargeysiyo
Burco daafaheedii
Dusha Ceerigaabiyo
Dacallada Nugaaleed
Degmo qudha ayaa tiin
Ummad yahay dantiiniyo
Dirir baa u joogtaan
Dulmigiyo dhibaatada
Haddii aad ka diirteen
Kana digigixooteen
Xaqaagii la duudsiyey
U dagaalamaysaan
Daal iyo harradiyo
Diihaal ku nooshiin
Weli daalin baa jira
Rag danaysta baa badan
Dire dire dadweynaa
Habar Habar nin doonoo
Sunta daadiyaa nool
Wixii dilay awowgii
Dulcad dhigay asaaggii
Dulmigiyo qabiilada
Nin u daacadaa jira
Hadaan laga digtoonaan
Oo layska dala'sado
Dunqulaalka uu shido
Dibbaa looga sheekayn
Degmadaa ku nooshiin
Haddii daad ku soo jabo
Ma dabaalanaysaan
Daranyadiyo gaajada
Diihaalka caydheed
Waallee kama dawowdaan
Nacabkii ku dooxiyo
Ninkii daarta kaa ridey
Duunyadaa kii dhacay
Dulinkii ku soo cunay
Kama diirsataan abid.

 

 

 

SAXAR QAAD

Maansadani waxay ku saabsan tahay dawladdii Siyaad Barre iyo xilligii uu
dalka ka talinaayey.
 
Siigada dhacaysiyo
Sulfkiyo dabaylaha
Sebenkiyo abaaraha
Saxariirka gaajada
Siliciyo dhibaatada
Soortii la cuni jirey
Sicirkeedu uu kacay
Sebigaa dhawaaqee
Safka loogu jira iyo
Sakatiga agoontii
Laga dhacay sadkeedii
Ee saanad qiiqdiyo
Sunta loogu soo gaday
Sawir beena la hor dhigay
 
Sasabada dhallaankee
Nin siddeetan joogiyo
Sancadaaga lagu yidhi
Ee sacabka lagu daray
Sad bursiimo hoosiyo
Sanqashada qabiilnimo
Ma sinaanta guub baa?
Mise waa si gooniya?
 
Sirtu laabyo badanaa
Saldhigeedu weynaa
Seeskeedu dheeraa
Sillanaa ujeedadu
 
Sa'da kale waxay tahay
Wakhtigaa sirgacanee
Sawraca tilmaantiyo
Sifahiisu uu yahay
Ninka seefta qaatee
Surmadiisu joogtee
Nacas iyo sillooniyo
Sacsac talo uu dhiibee
Aaminay sawaabkee
Soddog iyo inaadeer
Seediga dan moodee
Kana dhigay safiirada
Iyo wada saraakiil
Saraha ka naaxoo
Sabaradu qarqoormeen
Suunkiina kala jaray
Iyo kaa sagaal qaday
Ee soonka daayimay
Sahwiyaayey waayada
Weli samir Ayuub qaba
 
Ninka Sidigta maalow
Illaa sumal la gawraco
Samadaa korkiisiyo
Xidigaha siraadka leh
Sare uma jalleecee
Xadhigaad samaysee
Gacantaadu soohdee
Sulbinaysay waayiyo
Sunta aad walaaqdee
Subag iigu sheegtaa
Sababtaada joogiye
Sadqo yaan lagaa tirin
Siinleey laguu marin
 
Saqdhaxaad gudaysaa
Sahaly li' jid lama maro
Sahan li' cid lama raro
Suryo oodhan lama galo
Sandullana cid lama xidho
 
Adiguna siyaadow
Saryankaad qalaysaa
Sooryada hadmuu tari?
Sarta aad ku nooshahay
Sawsawle yay noqon
Dhulku kuma sidaayoo
Kuma saamaxaayoo
Adigaa sulaaqoo
Waa kaad sinbiidhaye
Siidhiga markaan tumo
Ma cirkaad sallaan dhigan
Samadaad ergo u diri
Seleshaye xaggeed qaban?
Socotaye xaggeed tegi?
Sanqadh li' miyaad lumi?
 
 
(Maxaa ka dambeeyey?, waad ogtahay)
 
 
 
 
 

SOMAALI BAAN AHAY

Astaamaha xun ee Soomaalida ayey maansadu ka hadlaysaa.

Soomaali baan ahay
Sabadaydu waa meel
Siman oo dagaal badan
Haddii aan socdaal tago
Anigoo sibraariyo
Solay jiidha qaato
Warankayga siibane
Ku sibaaqa xaydhoo
Senga fuula mooyee
Sahal looma mari karo
Sagal li'i ma nabadgalo
Laba surin ku kulantaa
Markii ay salaantiyo
Sideed tahay dhameeyaan
Su'aashoodu waa qolo
Ninba saamiguu yahay

Anigoo sansaankiyo
Sawraca tilmaantiyo
Saantayda oogada
Sifo aan wadaagoo
Sawir keliya leeyahay
Sixirkii qabiilkiyo
Sumadaydu waa qolo

Sinta ceerigaabiyo
Sabadii kismaayood
Boorama salkeediyo
Surimada nugaaleed
Inta saylac joogtaa
Sadarada quraankiyo
Suuradaa ilaahiyo
Salligay wadaagaan
Sina kuma heshiiyaan
Waan kuu sarreeyaa
Anigaa suldaanka leh
Oo kaa sarkaal badan
Hadallada silloonee
Sunta laga abuuraa
Sifa hayga weeyaan

Noloshaydu waa subax
Samadoo irmaanoo
Sidigtii lamaan tahay
Caanii susumayaan
U salaaxo gaawaa
Iyo seben guyaadoo
Dhulka saac magooliyo
Siman tahay dareentii

Sahankaygu waa debed
Sacabada intaan furo
Sad shisheeye aan helo
Waxa laygu sooraa
Ama laysaxeexaa
Waa saanad qiiqdiyo
Sulub iyo rasaasiyo
Seef laba afleeyoo
Sebigiyo dhallaankiyo
Lagu dilo sokeeyaa

Dunidoo sodcaashoo
La salooshay meel dheer
Sahankii ku weeraray
Samadaa korkeennoo
Sayruukh la wada ganay
Oo sayniskii jiro
Waxaan ahay samaan hore
Sidii aan ahaayoo
Saabkii kamaan tegin
Salligii kamaan kicin
Saantaan goglanayaa
Dadka kii sarreeyee
Subax uun hogaanshaa
Sahal ugama soo dego
Sandulluu xukumayaa
Sunta qaybi waayaa
Intay sees wadaagaan
Safka way la joogaan
Ma saxaan dhibaatada
Sulaaq maamul baa jira
Sollon go'ay adduunyada
Dhulkaygii sanaaggii
Buuraha salkoodii
Goodir sararaweyniyo
Seenyada ugaadhii
Susumaysey deeradu
Sakaaradi ma joogtoo
Saxariir dhammaadoo
Sibiq xaalku weeyaan
Waa salalmadhlow orod
Seeraan ka dhigayaa

Subaxii la joogaba
Waxaan ahay sarmaaniyo
Nin shidaaya saaroo
Qudhacaan sarriigtaa
Solaygaan dubaayiyo
Soortaan ku kariyaa
Ma siraado shay kale
Sawsawlahaan gubay
Saacii ka bixi jirey
Sabeenuhu ma daaqaan
Waxaan ahay nin suuroo
iDbi dhalay saciisii
Ku siqaaya boodhoo
Samir kaygu waa abdid
Soomaali baan ahay…..


 

 

BARAHA

Gabaygani waxa uu ka sheekaynayaa baraha ama macallinka kaas
oo inna tusaalaynaya in uu baruhu yahay kan
tabarka siiya qofkasta oo bulshada kaga jira
kaalin weyn. waxaanan tiriyey aniga oo ku jira
jaamacadda lafoole 1989kii.

Allii dunida uumee aradka meegaaray
Aasaas la'aan joojiyee udub ku taageerin
Goortuu albaabada u furay aadan soo geliye
Adhaxdiisa xaawoo ka timi oori uga yeelye
Ubadkay dhaleen baa tarmoo uunku soo badaye
Ayaantaa aqoontiyo cilmiga soo abaabula e
Urursade anfaaciga dhirtiyo ubaxa geedaaye
Aqal ay galaan bay dhisteen ilaxidh waaweyne
Eebada markii ay tunteen soo ugaadhsada e
Adhi iyo gammaan bay dhaqdeen ababna siiyeene
Iniintay ku beereen dhulkaa soo awaal baxaye

Aalaadka fudud bay barteen kuna adeegteene
Aafaadka cudur bay dawada kaga adkaadeene
Afkii lagu hadlaayey qoreen idil dhamantiiye
Alif ee (a) astaamaha ka dhige aadna loo baraye
Alfabeetadii laga abuur erayo dhaadheere
A'dii maan dhammaynine haddaan ururiyoo koobay

Barbarkeeda bii baa ku taal ba ina waa taase
Haddii aan bayaanshoo ayana erayo soo baadho
Barashada aqoontiyo markii hor u mar loo baydhay
Badaa laga tallaabe cilmiga dunida loo baahshay
Bejyada markii lagu qoree baalka lagu dheehay
Ee loo baraarugay aqoon barasho dheeraada
Waxa baahi loo qabay ninkii buugta dhigilaaye
Ee barbaarta soo ururinlaa kii wax baranlaaye
Ee baaqa dheerayn lahaa hawlna bogan laaye
Bulshadii markay kulantayee beeshi soo ururtay
Baashii aqoontaa la helay biligu saaraaye
Haddii aan bayaanshoo ninkaa beydka ku caddeeyo
Boqolkiiba boqol waxa la yidhi baraha weeyaane

Basadiyo qofkii laga qabsado badaxa baashiisa
Ama biixiyuu kala jabaan bawdo kala duusho
Bogga iyo calooshiyo ninkii beerka laga maago
Kii bilicsanaayee indhaa baylku soconaayo
Ee ay bakooradu heshee beelis laga yaabo
Biif aan hadhayn iyo ninkii duray bestii jiifa
Uu baal ku reebee hurdada laba bogleynaaya
Intaa aan bukaan tiriyayee boogtu ololayso
Bantooda kaa garanayee barasho soo qaatay
Barta laga maraayiyo halkaa laga bogsiinaayo
Basarkiia ruuxii tusee barayey xeeshooda
Boqolkiiba boqol waxa la yidhi baraha weenyaane

Barabarah roobkiyo biyaa bululuqlaynaaya
Burqad xoogle daad baaxad weyn baraf dhalaalaaya
Babaydhyada qabaw iyo dabayl buufle oo socota
Beydkaynnu kaga noolahee lagu badbaadaayo
Ee lana bariistee in bada lana bacaadaayo
Balaankiisa kaa garanayee barasho soo qaatay
Barta laga maraayiyo halkaa laga binayanaayo
Basarkiisa ruuxii tusee barayey xeeshooda
Boqolkiiba boqol waxa la yidhi barah weeyaane

Baauurta yaacdiyo kuwaa baalka laga taagay
Kuwa soo badaha lagu dhaafayee maalna laga buuxsho
Badeecada kuwaa lagu raree orodka bay siiya
Boholyawga daalkiyo kuwaa boodhka laga fuulo
Birta kaa yaqaanee in badan barasho soo qaatay
Barta laga maraayiyo halkaa boolka lagu taago
Basarkiisa ruuxii tusee barayey xeeshooda
Boqolkiiba boqol waxa la yidh baraha weeyaane

Buuraha ninkaa duminayee babaca goyanaaya
Meeshii biyaa haysa iyo bohosha gaadhaaya
Baasiinta kala saarayiyo boodhka iyo ciidda
Ee badaha waaweyn ka qoda dahabka buurbuuran
Baadhaha carrada jeexayee barasho soo qaatay
Barta laga maraayiyo halkaa beebka lagu taago
Basarkiisa ruuxii tusee barayey xeeshooda
Boqolkiiba boqol waxa la yidhi baraha weeyaane

Beeraha adduunkiyo nimcada lagu badhaadhaayo
Burka iyo galleydiyo bariis gaajo lagu beelo
Basashiyo qudaartiyo kuwaa badiya dhiiggeenna
Bacad kulul kuwaa laga galee laguna baashaalo
Beeristooda kaa garanayee barasho soo qaatay
Barta laga maraayiyo halkaas laga biyaynaayo
Basarkiisa ruuxii tusee barayey xeeshooda
Boqolkiiba boqol waxa la yidhi baraha weeyaane

Xoolaha baruur laga jariyo hilibka buurbuuran
Buqulaha haddii loola galo caano laga buuxsho

Burcad suba ah goortay dhalaan badhaxa reebaaya
Baadiyaa kuwaa lagu rartee orodka bay siiya
Badistooda kaa garanayee barasho soo qaatay
Barta laga maraayiyo halkaa laga biraynaayo
Basarkiisa ruuxii tusee barayey xeeshooda
Boqolkiiba boqol waxa la yidhi baraha weeyaane

Bedladaha dharkaan qaadanee bilicda rooneeya
Buushkaynnu xidhaniyo kabaa boqonka dhawraaya
Baaruudda qiiqdiyo hubkaa cadawga kaa baaja
Bidhaamaa iftiimiyo nalkaa beledka nuuraaya
Kuwa soo bandhigayee yaqaan barasho dheeraada
Basarkooda ruuxii tusee barayey xeeshooda
Boqolkiiba boqol waxa la yidhi baraha weeyaane

Badhaadhaha adduunkiyo nimcada lagu barwaaqoobay
Barashada aqoontaa dhashoo loo baraarugaye
Barahaa ku hawshoonayee dhigaya baabkeeda
Barbarada haddaan lagaga jirin hawsha lala baacin
Bulshadiisu taageerinoo baasha laga joogin
Inay baaqanaysaa dhaboo baylaha ay tahaye
Barbarkaaga qabo ruuxwalow baadi yay noqonne.

 

 
 

 

HAGOOGANE

Waxa uu gabaygani ku saabsan yahya qabyaaladda iyo waxyeelooyinka ay leedahay

iyo sida ay Soomaali uga reebtay asaaggeed.

Hawraarta weedhiyo murtida hadalka miisaaman
Amma gabay hab loo tiriyey iyo heello iyo jiifto
Sheekooyin
hore loo marshoo lagu hamuumaayo
Maahmaah halkii lagu wadiyo hilinka seegeynin
Waa hodan afkeenuye markii loo hab tirinaayo
Waa loo hamuumaa sidii halab karuurkeede
Nin waliba waxuu hibanayuu hab ugu sheegaaye
Aniga hummaag bay baxoo waan hawaawiyaye
Midhadh igu hagoognaa ayaan soo halwinayaaye
Oon hilayga jiidhsiinayaa dhawra hadalkayga


Hootada halkii aan ku wado aan humaajiyo e
Hal abuurka niman baa tirshoo hoorsna aqoonne
Oo aan hannaankeeda baran haabka maansda e
Amma hodanka suugaanta iyo garan hannaankeede
Hindisuhu rag badan buu ka riday hogobyo shaydaane
Guyaal hore halkii laga tegaa haatan loo kacaye
Hiifkii ka taagnaa Gubaa loo hamaansadaye
Haariya wixii laga yimaan haatan aragnaaye
Hadal tiro rag baa ururiyoo soo halaan halaye


Meeshaan hurmuud uga fadhiyey hagaya soomaali
Hiddihii afkiisiyo murtida hadal ku deeqsiiya
Ee aan hanuuntiisa rabay hoga tusaalaynta
Hanbaabiri halkay ugu ekeyd shicibka hooseeya
Ayuun baa qabiilkii wax hoday heello loo tumaye
Habarhabarna laysugu gaboo hiilla soo baxaye


Nacas iyo hacoo baan ogeyn tii Hagoogane e
Haasaawe been laa yidhaa hadalka qaarkiiye
Bal haddii qabiil lagu hodmoo lagu hagaagaayo
Immisaa nimaan hawlo qabin hawkar lagu reebay
Hoh maxaa la baday reero ladan hagarna loo geystey
Immisaa habeedleey irmaan hawkdka la qaaday
Hanti kale nimaan wadan maxaa laga hubroonaaday
Oo hiniftankiisii tollaay haysan kari waayey
Habarwacashadiisii maxay hurisay baaruudda
Oo hira ninkii maali jirey hiisha lagu tuuray
Oo hayaayna laysu dhuftoo laysku hurunshoobay
Hanadadii kici lahaa haadku ku casheeyey
Hooyooyinkii dhalay in badan hiimo qubanaysey
Hengelaha maxaa loo xidhoo hoogey lagu ooyey
Hablaweynti guur beeshayoo heerinku is dhaafay

Waa lama huraan guurkuyoo wuu habboon yahaye
Maxaa geesi hana qaadayoo hubiyey ruuxiisa
Habeenkii ciyaar guday markii heesta lagu qaaday
Oo aan hurdada seexanno hoyga iman waayey
Hadhimada ka caagoo in badan hawda dhalandhoolay
Goortuu hablaa wada maree hubiyey maankooda
La heshiiyeye hoobaan la mood haybad iyo joogle
Goortuu hortey waalidkii hodanna weydiistay
Ee hadhac laysugu tagee hadalku dheeraaday
Haye waannu yeelliyo halkuu hibo ka dhawraayey
Maxaa laga hor joogsaday midday hadatay laabtiisu

 

Jiilaal hangaabsaday dhulkoo halase duulaayo
Guuyadu haraaryotayoo hogasho taagtaagan
Oo harraadku waa ba'anyahee hoosku lagu yaaco
Oo uu hantiiluhu werwero hadawga leefaaya
Markuu hees walwaaleedda iyo hoobey ugu yeedhay
Immisaan la soo horin markii haybta lagu diiday

Oo laga harraatiyey darkii hiifna lagu eegay
Oo aan hadhuub looga darin harada ceegaagta

Ruuxay heddiisii gashaan cidina haynayne
Maxay laba ishiigtoo midkood halista uu taabtay
Uu hanaqa gooyoo dabeed lagaga hawsiiyey
Halaagguu dembiilahu dhigiyo hadimaduu geystey
Hor ilaahay ruux taaganoo helin warkii joogey
Oo aan hurgumo daadinoo hiilla ugu deeqin
Immisaa habeen dumay dadyahaw haanka lagu jiiday

 

Afartaas higgaadaan bartiyo hadallo waayeel dhe
Hoobaan bislaatiyo murtida hibitiqeedii dheh
Afar kalena taan hibanayiyo lama huraantii dheh

 

Adduun waa hadhkaa guurayiyo huguf dabaylkaade
Hadhka gala habeen weeye iyo hiirta waaberiye
Amma waa hillaacoo kaliyo huufta siigada e
Hoyashada cadceeddiyo ka daran heego kaa laliye
Marbay haawanaysaa nafluhu ka halwanaayaaye
Hayiin iyo dayiin eebbahay soo hinqinayaaye
Waa laga huleeliye ma jiro ruux ku hadhayaaye
Habeennaa la sii joogayaa waa hayaan socode
Intaan haragga loo tuurin baa loo hanweyn yahaye
Ayadoo habkaa lagu wadoo lagu habsaamaynin
Ayaa loo hirdamayaa intaa heerka nololeede
Hanti dhaqasho hawl lagu jiraa hadhiyo leylkiiye
Halkii Qaasin sheegiyo la dhaaf hirarki weynaaye
Hawadaa la kala qaybsadiyo hilinadeediiye
Hammi nimaan lahayn buu wakhtigu huguf ku dhaafaaye
Malaa waynnu hurudnaa arlada haatan laga guurye
Habsan baynu joognaa malaa hadiba maysaane

Nin qabiil hawaystaan marnaba hiishan weligiiye
Hurin hurin ma sheegtaan kuwaa heerka marayaaye
Hayb lagu ma faaniyo anaa hooyo kaa mudane
Hormo kaliya baan nahay haddaan lays hagranahayne
Oo uu afkooduna hal yahay haysta diin qudha e
Maxaa kaga hadraysaan qabiil hadimo weeyaane.

 

MADAXWEYNE

Waa maanso ku saabsan Daahir Riyaale iyo taariikhdiisii

hore iyo maamulkiisa maanta ka taliya Soomaaliland.

 

Maansadu dareenkay

Maradhaamisaayoo

Halka maaxdu jiiftiyo

Maankay qoddaayoo

Waa muraayad waayaha

Lagu muujiyaayoo

Halka ay ku mudan tahay

Muruq baa ku joogoo

Maalay qadhaadh iyo

Mur hadday ka daran tahay

Kama maagto teedoo

Maskaxdiyo halbawlaha

Marrinnada ka faafay

Makhsinnada ku leedoo

Maamkeedu yaallaa

Qofka mawjadeediyo

Mayaygeedu jiidhaa

Mir kacuu habeenkii

Ereyada maleegaa

Miinleey ka curiyaa

Halka ay ka midhiq tidhi

Ka hillaacday maantana

Bal aan muujo taan rabo

Erayadan miciinsado

Oon sheeko murugtiyo

Kala miiro taan qabo

Runta aan u meel dayo

Meherbay ku dhalataye

Maamuus u soo diro

Midigteeda hooyoo

Ha bedelin macnaha guud

Maryihii hiddaa iyo

Boqor bay ku marantaye

Milgadii ogsoonow

Mergi weeye hadalkuye

Muurmuuris kala dhawr

 

Madaxweyne waa kaa

Maatada kuwii jaray

Marta dumarka siibee

Maxstiina gawracay

Maaruqay carruurtii

Mindiyaha u qaadee

Mindiishii saraysiyo

Mudacayada xanbaaree

Maamulay dhankiisiii

 

Madaxweyne waa kaa

Meydkuu ku joogsday

Weli muuqanaayee

Mililkii halkuu galay

Weli sii madawdahay

Dheecaan maleesamay

Daadkii habeen mary

Weli maydhin dhiiggii

Mitidkii dagaalamay

Ee macangaggii diray

Ka manquushay goobtii

Ee miino jiiftiyo

La kaceen masbaarradu

Maskab caawa loo tirin

Ee uu mar dhoofiyo

Nin maqnaa ku soo degey

Masalaha ka jiitee

Maareeya guud iyo

Magacii wasiir yahay

Moohaarka kii tumay

Mooyaana soo helay

Masaftuu ku shuba yidhi

Meel shisheeye kii tegey

Intuu mururuf soo yidhi

Ka maroojey tiisii

Wada miistay kelidii

Muran yahay xaqiisii

 

Madaxweyne waa kaa

Maamulkuu ahaan jirey

Maraagay garaaceen

Miishaarta lagu jaray

Magool saari waayee

Midhihiyo canbuushii

Morohdii la diirtiyo

Meygaagga jiifsaday

Muquusiikii abaar yahay

Mara boobtu doog tahay

Meel kale ha eegin

Isagaa markhaatiya

Oo maragga kuu furi

 

Madaxweyne waa kaa

Maqashiisa raacee

Mayraca habeenkii

Maaweelo joogta ah

Madadaalinaayee

Odayada mirqaankiyo

Ugu roon masruufkee

Maamuus qabiiliga

Mulaciyo abeeskiyo

Maska guda habeenkii

Kala moosa toodee

Isna mahadda leeyahay

 

Madaxweyne waa kaa

Mashaqada la nool yahay

Muruqmaal sadkii helin

Maalkiina uu baxay

Mareegtii la soohiyo

Madhan yahay duleedkii

Dadku wada mallaaliyo

Macal qabad u jeesteen

Masaariif ninkii hela

Marti badani joogtee

Maraq ay wadaagaan

Muruqiyo tagoogtiyo

Misigtii la kala jaro

Dadka kii madluunee

Midigtiisa waayana

Macaluusha uu qabo

Muska jiifsanaayee

Isna uu mushaaxee

Meel kale u duulee

Miciyaha samaystee

Ku mashquulay tiisii

Muudsaday wuxuu helo

U mashxaraddo taan ogey

 

Madaxweyne waa kaa

Maalkii dadweynaha

Iyadoon macaaash jirin

Mafris lagu fadhiistiyo

Murruq jaada mooyee

Macano yeelan waayee

Iyadooy madaw tahay

Maqan yahay ilayskii

Majaroor la dhaansado

Moodhikaarka guuxiyo

Kii socodka maagani

Haad wada maraanoo

Miiq yahay jidweynuhu

Marduufkii la feentiyo

Bacdu tahay malaayiin

Mulacyaysa suuqyada

Mijahiisa sudhan tahay

Maanaca habeen odhan

Midhiq yahay xashiishkii

Malko weyn ka buuxsamay.

 

 

 

 

 

DIGRII

Dhacii dawladdii Siyaad Barre iyo waxii ka dambeeyey (1991)

Haddii gabaygu dookh leeyahoo daawo lagu sheegay
Maansadu duxleedoo nin yidhi laga dambaynaayo
Duqii Ina Suldaan lama gefeen derisyadiisiiye
Markuu deelka kuu marinayee kuna dardaaraayey
Dugsi maleh qabyaaladi waxay dumiso moyaane
Dorraatuu indiin sheegayoo waa ka durugteene
Hadduu dunida sii joogi laa wuu isdabilaaye
Danyareey halawbaad tahoo diidday waamada e
Waa kala dareerteen dhammaan waana damacdeene
Dabka hura ninkii ololiyaa dogbo u saartaane
Ninkii idin daraayaa mindida daab u gelinsaane
Dabinada mid kuu qoolayaa debec u loogtaane

Indinkoo dantiinnii luntiyo dawladnimo gaadhin
Idinkoo waxii daadsanaa dib u habaynaaya
Derbigii lagaa riday adoo dib u samaynaaya
Durdurada lagaa xidhay adoon weli darkii xaadhin
Dulmigii ku soo maray adoo dib uga sheekeeya
Adigoo ninkii kuu darraa weli ku doonaayo
Dawarsiga shisheeyaa adoo weli u dooyaysan
Adigoo dirkaa dhoofayoo debedda rooraayo
Adigoo duumo way ba'an tahee durayna kuu raacay
Darbaddiyo xanuunkii adoo daranyo tiicaaya
Adigoo dawada soo rogeyn lagu dabiibaayo
Diihaalka gaajada adoo debinta ruugaaya
Dooryaan aduu kugu dhashoo digana kuu taallo
Adigoo dhukhsigu waa cawee dulin ku hiigaayo
Dalandoolka caydheed adoo diif la socon waayey
Dirridii adoon jeexinoo dalag ku beeraynin
Dusigiyo tacliintii adoon daalib gelinaynin
Adigoo daleed jiifa oo dabed bannaan yaalla
Adigoo dameer dhaansadoo dooxa hoganaaya
Adigoo dabaylaha dhaciyo daadka mari waayey
Adigoo dugaag kaa hirqaday dacawga jiilaalku
Dakharada adoo dhaya halkii doogtu qabanaysay
Adigoo dabkii ku baxiyo damin halkii qiiqday
Adigoo ducada aan u dhigin shalay ninkaad duugtay
Dariiqaad maraysiyo adoon dawga salabaynin
Dunbuqaad ridaysaan ayaa derejo mooddeene
Sawdingan dabaabadka koray dabar ma soohdaane.

Ninkii dabacadaadeed ku hadhay sharafna doonaayey
Mar hadduu waxuu damacsanaa daayin dhaxalsiiyey
Oo uu dalkiisii fadhiyo lana durraynaynin
Digrigiyo xadiiskuu akhriyo duco la waageero
Dumarkoo dheryaa saara oo dadabta sii xaadha
Oo xeedhyahii loogu daro dukhus la iidaamay
Dufan uu ku dhayo meelahii nabaraduu duubay
Marna uu durbaanada tumoo daramalkii saaro
Dulmar uu la dheeloo cayaar jaanta digifleeyo
Oo diigga waaberi ku simo waaga dabadiisa
Oo uu damaashaad ku jiro dig iyo raaxaysi
Dambarkeeda maaloo xornimo dan ugu laafyood
Duleedkiisa xaadhay ahayd kaynta doogga leh
Maantana hadduu duul u kaco waa darxumo weyne

Waa wada dareentee dhibtoo daal ku soo mudaye
Haddii aad iswada dooxataan dib u dhacweeyaane
Dabka aad sidaan iyo hubkaa lala dawaafaayo
Degta waxa ku haysaan madfaca delaya ruuxaaye

Sawdigan diciif baad tahee gelaya duulaanka
Sawdigan habeenkoo dam yidhi dilay xigaalkaaga
Sawdigan walaalkaa dilee dubay dhallaankiisa
Sawdigan dadkii kula dhashiyo deriska laynaaya
Sawdigan adoo soo dib jirey duurka miranaaya
Sawdigan damiirkaa baqee diirka bahal yeeshay
Sawdigan dumaashii ku qaba dumar agoomoobay
Sawdigan dunuubtii ku jira diinta lagu sheegay
Sawdigan daboolee xaqii duudsi sharaf mooday
Sawdigan waxaan kaa digay dib u samaynaaya.

Afartaa daleeyee mid baan kuu darayaa
Runta lama daboolee warkaan daafta dhigayaaye
Maansadu halkay daarrantaan kula dadaalaaye
Dawaarkeeda waan marinayaa meesha kaa dedane
Waxa aan u dacal saarayaa tan iyo dooxiiye
Dambaskiyo waxaan baadhayaa digada reeraaye
Dalawgiyo waaxaan eegayaa meesha kaa dedane
Dahaadhkaan ka rogayaa waxay dabaqa saareene
Nin diidiyo nin doona tix baan daafta dhigayaaye
Duqda oroday baa geela kale daba raxleeyaaye
Daratoole nimankii dhashaa nooqu sii darane
Ayagaa dudada noo fadhiya daayin abidkoode
Qoloqolo ma daayaane waynagu dabreeyaane
Da'dii hore waxay garanayaan dirir sookeeyaade
Dakanada kuwii kala qabay dib u sheekayne
Daandaasi gabaygii ahaa maanta waw dahabe
Dakharkii carruurtiyo markii doob la kala boobay
Ee udubku kala daadsanaa laysla dubanaayey
Dahabiyo markii lala tegee duunyo laga waayey
Darkii bay ka sheekayn halkay dirir u joogeene
Haddii daacad ay wada yihiin lama dulloobeene


Nin dantiisa ku gaadhayaa daasad kuu tumiye
Anigiyo da'dayduba qabiil diidnay waa hore e
Wakhtigaa isdoorshoo adduun waa isdaba jooge
Dugsigiyo tacliintii kuwii daayin dhiganaayey
Diiwaanka nimkii hayee dunida soo koobay
Distoorkiyo cilmiga kii yaqiin maba danaysaane
Dibloomaa ma eegtaane waa lagu dugaadhaaye


Kumanyaal dustuurkii akhriyey dawlad lagu taago
Iyo kuman da'dooduba yartoo doorkan garanaaya
Kumanyaal wax daadihin karoo dunida soo koobay
Iyo kuman qabiilada ka dama daxalka hooseeye
Iyo kuman dadaaloo midnimo shicib u doonaaya
Dhallinyaradu doorkay lahayd looga dacareeye

Ninka dawlada aasaasayee raba dariiqeede
Mabda' laysku doortaa jiroo laga dambeeyaaye
Derejada waxaa hela ninkii shicibku doortaaye
Nin qabiil duduucaayo baa duudka kaa koriye
Habar waliba kay soo dirtay diric ku sheegtaaye
Hebel noogu dara doorkayaga dooddu way odhane
Danjiraha intay wada rabaan ma laha daabaane
Dawo malaha taan ogey intay qolo dudaysaaye

Dumarkiyo carruurtiyo middii dadab ka soo jeedda
Daba dhawga geeliyo midkii daylo celinaaya
Dukaanlaha wax iibshiyo midkii dad u xamaalaaya
Diktoorkiyo fanaankiyo haddaan darawal soo qaato
Dibjirkiyo nin liitiyo miday dani waxyeelaysay
Dilaalkiyo malaalkiyo midkii duunyo raranaaya
Sida dawlada loo maamulaa debec u sheegtaane
Digrii baa kuwada qaadateen dookh siyaasadahe

Dariiqyaa ka saarteen dhulkii doogna kaa dhimaye
Dudadiinu waa oomanoo daajis maa rarage e
Dixidii dhamaatoo ma jiro daaqa xooluhuye
Dogobyada markaa ololiseen didise cawshiiye
Dabagaale maan arag markaan Duudka soo maraye
Doofaarki meeshuu ka dhacay maydin deydeyine
Dinnadaha rag baa ururiyee dabe kuweeniiye
Dayocali ma joogtoo naflii dabar go'weeyaane
Wax duuliyo wax daaqaba ma arag diin kolay tahaye

Duuddiyo galoolkii la xiir Deeble waa halise
Qudhacii markaad diirateen dadayoo socoye
Waa lama degaan kaymahii damasha weeynaaye
Dambas baa inoo hadhi illayn dib uma beertaane
Markaasay dabaylahu ku qaban dayro dhaafyaduye

Maansadu halkay daarrantaan kula dadaalaaye
Dawaarkeeda waan marinayaa meesha kaa dedane
Nin diidiyo nin doonaba tixbaan daafta dhigayaaye
Ninkay dani arladan keentayee xumaha doonaaya
Ee soo diboodee in badan doonni fanaanaaye
Kala dide dadkii wada dhashoo waa dabaylaha e
Daaduun haddii aad ku timi dunida baasheeda
Dusha aad ka fuushoo nin kale daarta kula nooshay
Adigoo dalkaagii ka yimi debedna meeraaya
Oo deris tahiin gaaladoo cidi ku doonaynin
Dermo kale laguu dhigay markaad duubtay gogoshaada
Haddii aad damiir leedahoo damaq la ooyayso
Waxii dabada kaa soo eryaday hoos umaad deyine
Ninkii duudka kaa raranayee dilay raggii hoyday
Haddii uu qabiil damacsanaa waad la deristaaye
Dacartii kamaad kicin Siyaad dabafurkeediiye
Kamaad diirin meeshaad degtiyo dawlankaad tahaye
Dersinkaad horaysiyo markaad adigu daalbeeshay
Sawdigan dinaahyaynayee weliba doodaaya
Darandoorigiisaa ku hoday jeeg la soodiraye
Markaad doollarkii samafalkiyo guratay deeq joogta
Dabaylaha warkaad fari taqaan waanad dirataaye
Duryankaaga sheekada intuu daalay madaxaygu
Dibirow warkaad faafisaa kala dil weeyaane
Ninka aniga ila diirahee diinna ila yeeshay
Ninkaan daarta wada seexannee doobi ila quutay
Ninkay dihatay tii ila kortee daadah ugu yeedhay
Ninka ila degaanka ah dhulkee doogga wada leenay
Debnahiisa hadalkiyo ninkaan dooca garanaayo
Nimaan dayr na kala oodinoo degel wadaagayno
Badaa laga dabaashiyo nimaan doox na kala qaybin
Waxa aan u daandaansadaa waa damiir xumo e
Kumaad dayan halkaad soo degtiyo dunida kaa roone
Mabaad deyin inay wada degaan laba isdiidaaye
Distoorkaa la wada eegayaa dawlad loo simane
Dirirkiyo waxaad eegi layd diilintii guraye
Dabagaabahaad haybsanlayd duliyo meel dheere
Dayaxaad ka faalloon layd waa lagaa degaye
Waxaad diiradaa saari layd dawga loo maraye
Adiguna xalaa laysku degey Daahirow tidhiye
Intaad dooni sheekada dhacdiyo dil iyo laayaanka
Dabay baan u yeedhiyo intaad hadal dilaalayso
Dulin baad ku tahay meeshanaad duhur shaqaynaye
Ka dabaalo meeshaad degtiyo deynka lagu siiyo.

 

 

 

QOLKA SUUGAANTA KAYD MAXAMED CABDALLA